Trong báo cáo gửi tới Chính phủ ngày 1/7 vừa qua, Bộ Công thương đã cho biết, từ đầu năm 2008 tới nay, chi phí sản xuất tăng cao, trong đó, bột giấy tăng 10%, gỗ tăng 13%, xăng dầu tăng 57%, hoá chất tăng từ 10% - 30%. Điều này đã làm cho giá thành các sản phẩm giấy tăng 12%.

Trên thực tế, ngành giấy trong nước lệ thuộc lớn vào nhập khẩu bột giấy. Thậm chí nhiều chủng loại giấy cuộn vẫn được nhập khẩu bởi trong nước chưa sản xuất được. Hiện, Việt Nam có hai doanh nghiệp lớn sản xuất giấy là Công ty giấy Bãi Bằng và Công ty CP Giấy Tân Mai là có thể chủ động được về nguyên liệu, bởi có nguồn trong nước.

Có lẽ vậy, nên khi giá giấy thế giới và của các doanh nghiệp tư nhân tăng mạnh, thì hai doanh nghiệp lớn đó lại có giá bán thấp hơn. Nhưng ngoài nhiệm vụ bình ổn giá theo yêu cầu của Chính phủ, điều này chỉ đúng với Công ty Giấy Bãi Bằng - nơi mà Nhà nước vẫn đang nắm 100% vốn, còn tại Công ty CP Giấy Tân Mai khi nhà nước không còn chiếm cổ phần chi phối tại đây, thì việc điều tiết giá giấy chắc chắn không thể hoàn toàn là như vậy.

Theo Bộ Công thương, giá bán giấy in, giấy viết tại Công ty Giấy Bãi Bằng (độ trắng 84% ISO) dao động từ 13,7 triệu đến 14,8 triệuđồng/tấn, thấp hơn giá bán giấy cùng loại của các doanh nghiệp sản xuất trong nước từ 1 – 2,6 triệu đồng/tấn và thấp hơn giá giấy nhập khẩu từ 1,5 - 2 triệu đồng/tấn. Giá giấy của Công ty CP Giấy Tân Mai, đơn vị duy nhất trong cả nước sản xuất giấy in báo và đáp ứng được 37% nhu cầu trong nước, cũng thấp hơn so với giá giấy in báo nhập khẩu từ 2 - 3 triệu đồng/tấn.

“Việc cùng chủng loại giấy, chất lượng tốt hơn nhưng lại bán với giá thấp hơn, dẫn đến hiện tượng tranh mua, phát sinh tiêu cực trong việc phân phối. Mặt khác, do giá bán không được điều chỉnh tăng, phù hợp với giá thị trường đã giảm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp sản xuất giấy đẩy mạnh xuất khẩu làm ảnh hưởng đến cân đối cung - cầu trong nước”, ông Bùi Xuân Khu, Thứ trưởng Bộ Công thương nhận xét.

Dù giá bột giấy và giá giấy thế giới tăng ở mức rất cao, nhưng theo Hiệp hội Giấy Việt Nam, thì sản xuất trong nước không vì thế mà ngừng phát triển. Trong khoảng thời gian 6 tháng đầu năm, các doanh nghiệp đã sản xuất được 661.900 tấn giấy, tăng tới 19,6% so với năm ngoái và là mức tăng cao nhất trong 20 năm trở lại đây.

Hiệp hội Giấy Việt Nam cũng cho hay, trước nhu cầu giấy in báo và giấy in viết tăng cao, nhập khẩu khó khăn, nên Công ty CP Giấy Tân Mai đã phải huy động các máy sản xuất giấy in và viết khác sản xuất giấy in báo. Sản lượng giấy in, giấy viết của Tổng công ty Giấy Việt Nam cũng đã tăng 10% so với công suất thiết kế.

Mặc dù mức tăng giá giấy từ đầu tháng 7 vừa qua được đánh giá là khá cao, nhưng theo Hiệp hội, hiện tượng này tại Việt Nam không phải là cá biệt, khi giá giấy ở khu vực cũng tăng cao (chẳng hạn 20 - 40% tại Malaysia), nên chênh lệch về giá giấy sản xuất trong nước và giá giấy nhập cao hơn trước 1 - 3 triệu đồng/tấn, khiến cho các doanh nghiệp trong nước cho rằng, mức tăng trên thị trường Việt Nam là vẫn chưa cao.

Thống kê của Hiệp hội cho thấy, trong 6 tháng đầu năm, nhập khẩu bột giấy đã tăng 62% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu giấy cũng tăng 30% so với cùng kỳ năm 2007, trong đó nhập khẩu giấy in báo (32.720 tấn), giấy in viết (55.182 tấn) và giấy làm bao bì công nghiệp (387.703 tấn) đều có mức tăng rất cao lần lượt là 41%, 69% và 33%.

Những chỉ số về tăng trưởng của sản xuất và nhập khẩu tăng là do tiêu dùng giấy tăng mạnh. Số liệu từ Hiệp hội cho thấy, 6 tháng qua đã có 1,13 triệu tấn giấy các loại được tiêu thụ (tăng 26% so với cùng kỳ năm trước) và xuất khẩu được 94.900 tấn (tăng 19%). Trong số này, giấy xuất khẩu chủ yếu là làm vàng mã với tỷ trọng trên 50%, tiếp đến là giấy tissue cuộn lớn chiếm 30%.

Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ sẽ thấy tốc độ tăng trưởng về nhập khẩu bột giấy và giấy hay sản xuất giấy với mức tiêu thụ giấy và xuất khẩu giấy 6 tháng qua của ngành này, thì dường như các doanh nghiệp đã nhập khẩu thừa. Với thực tế ngân hàng đang thắt chặt hạn mức cho vay cũng như nâng cao lãi suất cho vay, thì áp lực sẽ đè nặng lên doanh nghiệp nếu lượng hàng tồn kho lớn. Như vậy, phải chăng tăng giá giấy là giải pháp duy nhất, bởi ai cũng biết chúng ta đang phụ thuộc quá lớn vào nguồn giấy và bột giấy nhập khẩu, mà giá giấy thế giới lại đang tăng?

Cam kết không để sốt giấy

Theo đề nghị của Hiệp hội Giấy Việt Nam, Tổng công ty Giấy Việt Nam và CTCP Giấy Tân Mai cam kết phát huy mọi khả năng để tăng công suất thiết bị. TCT Giấy cam kết sẽ cung cấp 70.000 tấn giấy in, giấy viết trong 6 tháng cuối năm 2008. CTCP Giấy Tân Mai tập trung sản xuất giấy in báo và cam kết cung cấp 42.000 tấn giấy in báo trong 6 tháng cuối năm 2008. Ngoài ra CTCP Giấy tân Mai sẽ cung cấp cho thị trường 25.000 tấn giấy in, giấy viết.

Hiệp hội Giấy Việt Nam kêu gọi các nhà in sách/báo và sản xuất vở viết cùng với Tổng công ty Giấy Việt nam và CTCP Giấy Tân Mai tham gia nhập khẩu giấy để bù lượng còn thiếu của thị trường trong nước. Hiệp hội cũng đề nghị các cơ quan hữu trách cho ngành giấy được điều chỉnh giá bán cho phù hợp với thực tế và cam kết mức giá trong nước luôn thấp hơn giá nhập khẩu khoảng 10%.

(Theo Báo Đầu tư)